HAYIT AĞACI - iffet çalısı - namus ağacı - beşparmak otu
Mineçiçegigiller familyasindan, bati ve güney anadolu'da yasayan kışın yapraklarını döken, oldukça baharatlı bir kokuya sahip, beyaz-mor çiçekli çalımsı bir ağaççıktır. Çiçekleri yaz sonu açar ve sonbaharda minik yemişler verir. Yaprakları 5-7 yaprakçıktan oluşur. Akdeniz bölgesinde bolca bulunur. Kökü, yaprakları, yemişleri şifa için, sapıysa sepet yapımında kullanılır. Sapan yapılır. Hayıtın bilimsel adı Yunanca’da namus anlamına gelen agnos castus’ tan gelir. temmuz aylarinda mor renkli çiçekleri açar. kirmizi minik meyveleri erkeklik gucunu azalttigi icin bir zamanlar papazlar ve kesisler tarafindan da tüketilirmis zaten bu nedenle bazi yorelerde rahip biberi veya iffet calisi namus ağacı adini tasir. anti afrodizyakdır. Hristiyanlarda ( katolik mesebi ) din adamlarının evlenmemesi ve cinsel hayatlarının olmaması bu bitkiyi önemli hale getirmiştir. dere kenarlarında yaşayan uzun saplı bir çalı. eskiden kırbaç olarak kullanılırmış. Eskiden beri çiçekleri hayıt toprağına dikerlermiş. Gerçekten bu bitkinin dibinde oluşan topraklar,yaşlı köklerinin çürümesiyle oluştuğu için gevşek ve humusça zengindir, yani çiçek ve bitki yetiştirmeye oldukça elverişlidir. Eskiden su kuyusu kazmak için o çevrede hayıt olup olmadığına bakıyorlarmış. Hayıtlar orada yer altı suyunun daha yüzeye yakın olduğunun işareti kabul edildiğii için kuyular daha çok buralarda açılırmış. Hayıt çiçekleri arıcılık için de çok önemlidir.
Bu bitkinin namusla olan ilişkisine gelince ; genel olarak erkeklerde cinsel gücü artırıcı /afrodizyak bitkiler bilinir, hayıt ise tam tersi . Bu özelliği onun daha çok tanınmasına yol açmıştır. Peki böyle bir bitkiyi kim niçin kullanır derseniz; bunun cevabını hıristiyanlıkta aramamız gerekiyor.. Nitekim bu nedenle hayıta 'Namus ağacı', ' Rahip biberi ' gibi adlar da verilmiştir. Manastırların çevrelerine hayıt dikilmiş olması da bunun rahipler tarafından kullanıldığını göstermektedir.
Türkiye'de Trakya ve Anadolu'da görülür. Ayrıca Antalya Altınova(Koyunlar Köyü)'da kurumuş göl halinde bulunmaktadır.
Türkiye'de Trakya ve Anadolu'da görülür. Ayrıca Antalya Altınova(Koyunlar Köyü)'da kurumuş göl halinde bulunmaktadır.
Hiç yorum yok:
Yorum Gönder